Tử Cấm Thành hay Cố Cung – tòa thành nối tiếng thế giới của Trung Quốc, sừng sững uy nghiêm, và không kém phần bí ẩn, trải qua hơn 600 năm tồn tại, chứng kiến biết bao biến cố của thời đại, của lịch sử. Bên cạnh đó, đây còn là cụm kiến trúc kết cấu bằng gỗ cổ có quy mô lớn nhất và còn nguyên vẹn nhất trên thế giới tồn tại đến ngày nay. Cố Cung được ví như một kiệt tác kiến trúc của nhân loại, thể hiện qua quy mô, kết cấu đồ sộ, kiến trúc hài hòa tuyệt đẹp và sự bền vững của công trình qua thời gian và các thảm họa thiên tai.
Được xây dựng từ năm 1404, theo lệnh vua Minh Thành Tổ, Cố Cung mất 16 năm để hoàn thành. Nhưng thực chất công trình chỉ mất có 3 năm để xây dựng và hoàn thiện, còn 13 năm trước đó được dành để chuẩn bị nguyên vật liệu, nhân công và tính toán thiết kế công trình. Điều đặc biệt là người kiến trúc sư tài ba đã thiết kế và chỉ đạo xây dựng công trình đáng tự hào của người Trung Quốc lại là một người Việt Nam – Kiến trúc sư Nguyễn An.
Trải rộng trên diện tích khoảng 720.000m², Cố Cung có tổng cộng 980 tòa nhà với 9.999 phòng được phân thành 2 khu vực: ngoại triều và nội đình. Trong đó, ngoại triều là khu vực Hoàng đế thiết triều và tổ chức các nghi lễ long trọng, chủ yếu là quần thể kiến trúc lớn Tiền Tam điện: Thái Hòa, Trung Hoà và Bảo Hoà. Còn nội đình là nơi ở và làm việc của Hoàng đế và Hoàng thất. Kết cấu của cả cụm kiến trúc, từ những chi tiết trang trí nhỏ nhặt trên tường vách, cửa ra vào,… cho đến kiến trúc của cả một tòa nhà lớn nhỏ, cách quy hoạch bố cục cho cả tòa thành, không khác gì một thành phố thu nhỏ, hài hòa cân đối và hợp lý.
Bên cạnh đó, quần thể kiến trúc này tuân thủ nguyên lý phong thủy, cân bằng âm dương rất chặt chẽ. Đồng thời số học rất quan trọng trong văn hóa Trung Quốc, số 9 (Cửu) tượng trưng cho quyền lực và sự trường cửu của Hoàng đế. Do đó người ta có thể dễ dàng thấy, Cố Cung có sự bố trí và sắp đặt dựa trên số 9 và bội số của nó, như có 9 cửa dẫn vào nội đình, có 81 núm trang trí trên cửa lớn của cố cung,…Không chỉ là công trình đồ sộ và tinh xảo đến từng chi tiết, Cố Cung còn là một quần thể kiến trúc dẻo dai và được tính toán để đối phó với các yếu tố khắc nghiệt của thời tiết đến tài tình.
Chịu được động đất đến 9,5 độ Richter
Rạng sáng ngày 28/7/1976, vỏn vẹn chỉ 23 giây, nhưng trận động đất ở Đường Sơn đã biến vùng Đường Sơn tỉnh Hà Bắc thành bình địa. Lúc đó, tâm chấn động đất cách Bắc Kinh 150km nhưng cũng khiến một số tòa nhà bê tông kiên cố lung lay, sụp đổ. Vậy mà Cố Cung, tòa nhà gần 600 năm tuổi khi ấy không hề chịu bất cứ tổn thất nào, vẫn trầm mặc, uy nghi và vững chãi đứng đó.
Đó cũng không phải là lần đầu tiên Cố Cung bình an vô sự trải qua một trận động đất có sức phá hủy lớn. Tòa thành này đã kinh qua hơn 200 lần động đất, trong suốt 6 thế kỷ, trong đó có cả trận động đất mạnh nhất thể kỷ 20 với cường độ 9,5 độ richter mà vẫn sừng sững đứng đó, thách thức mọi cuộc bể dâu.
Vậy, “bí quyết” trường tồn của Cố Cung là gì?
Theo các nhà nghiên cứu, kết cấu đặc biệt giúp Cố Cung tai qua nạn khỏi chính là “đấu củng” – một dạng kết cấu mái tạo nên từ nhiều khung gỗ hình chữ nhật có khả năng chống thiên tai.
Chống hỏa hoạn
Bên cạnh khả năng chống chịu động đất tốt, Cố Cung còn được thiết kế sao cho có thể phòng cháy và chữa cháy hiệu quả. Bởi với kết cấu chủ yếu từ gỗ, Cố Cung luôn phải đối mặt với nguy cơ bị hỏa hoạn. Từ khả năng bị sét đánh khi trời mưa cho đến hiểm họa từ hàng nghìn ngọn đuốc chiếu sáng mỗi đêm.
Một phần trong hệ thống chống rủi ro hỏa hoạn của Cố Cung là 308 cái vạc lớn nhỏ nhiều kiểu dáng, đúc bằng đồng hoặc sắt được bố trí rải rác khắp khuôn viên Cố Cung. Vạc lớn có thể chứa tới 3.000 lít nước, vạc được thay nước hàng ngày để đảm bảo vệ sinh. Vạc nước được đặt trên đá tảng có lỗ tròn ở giữa, vào mùa đông, vạc được đun sôi bằng than để nước không bị đóng băng. Ngoài ra, người Trung Quốc xưa cũng chế tạo ra thiết bị chữa cháy gọi là “jitong”, và hệ thống dây dẫn sét để ngăn ngừa tối đa hỏa hoạn.
Hiểu được quá khứ sẽ giúp chúng ta đi xa hơn trong tương lai. Và học hỏi từ nước khác là một cách củng cố đất nước mình. Duy Tân xin được sưu tầm và chia sẻ với góc độ chia sẻ chuyên môn tới quý bạn đọc để có thêm nhiều góc nhìn về sự đa dạng cũng như sự phối kết hợp tinh tế trong lối kiến trúc văn hóa xưa.
Nguồn hình ảnh tham khảo: Tran T Bao Chau
#duytan #chuyengiakientaokhonggian
#duytankientruc #kientruc #thietkekientruc
#chiasekientruc

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *